Statystyka

Posted on Posted in Uncategorized

Metody statystyczne zaczęto opracowywać naukowo w pierwszej po­łowie XIX w.

Statystykę rozpoczęto stosować naukowe najpierw ze względu na problemy i badania de­mograficzne (spisy ludności, ruchy grup ludzkich, przyrost naturalny, śmiertelność itp.), z kolei również ekonomiczne, nieco później socjologiczne i inne. Początkowo rola ich zaznaczała się więc głównie w naukach huma­nistycznych i to wszędzie tam, gdzie chodziło o poznanie prawidłowości w zakresie zjawisk masowych.

Statystyka – Stopniowo jednak zasięg stosowania metod statystycznych poszerzał się, obejmując nauki coraz to nowe, np. psychologię. Przenikał również coraz bardziej do nauk przyrodniczych, takich np. jak astronomia, fizyka, biologia i nauki medyczne. Obecnie trudno byłoby odpowiedzieć na py­tanie, w jakich naukach metody statystyczne są niepotrzebne. Statysty­ka wkroczyła triumfalnie do nauk prawnych, do filologii i gramatyki, a nie jest to pewne, czy historykom nie przydałaby się chociażby do nie­których badań jako metoda pomocnicza.

Statystyka jest zbiorem metod roboczych o układzie zadań i sposo­bów przystosowanych do poszczególnych nauk.

statystyka

Jest też swoistą i osobną dziedziną wielce rozgałęzionych i zaawansowanych badań naukowych. Zgodnie z tym stwierdzać można w jednych wypadkach, że uczeni posłu­gują się metodami statystycznymi (zależnie od przedmiotu badań — róż­nymi), natomiast w innych wypadkach, lub inni uczeni, uprawiają sta­tystykę, tzn. że metodami naukowymi rozwiązują problemy statystyki jako osobnej nauki. Często są to matematycy, ale również statystycy (teoretycy statystyki), specjaliści osobnej nauki.

Istnieje wiele i rozmaitych działań statystycznych, ale z grubsza rzecz biorąc są trzy wielkie zbiory problemów do statystycznego opracowania: 1. opis zjawisk masowych, celem ustalenia ich udziału względnego w obrę­bie zjawisk rodzajowo nadrzędnych; 2. opis zmienności indywidualnej ze względu lub w porównaniu z tzw. rozsiewem prawdopodobnym; 3. opis współzależności zjawisk lub ich cech występujących razem, ale indywi­dualnie zmiennych.

Zbiór pierwszy, nawiązujący do historii statystyki, jest najłatwiej zrozumiały dla niespecjalistów.

Sens jego związany jest z działalnością urzędów statystycznych, ze spisami powszechnymi, a więc właśnie z ze­stawieniem danych do opisu zjawisk masowych. Końcowe zestawienia danych ujęte bywają zwykle w postaci tabel, z których można się dowie­dzieć, w jakim procencie zjawisko dane występuje: a więc np. ile pro­cent uczniów szkolnych w danym kraju uczęszcza do szkół podstawo­wych, ile do średnich ogólnokształcących, ile do techników, a wreszcie ile do szkół wyższych? Ile procent obszarów uprawnych — znów w danym kraju — zasiewa się pszenicą, ile żytem, ile jęczmieniem, owsem itp.? A więc na oku mamy ustalenie części całości w odniesieniu do setki.

Opierając się na tego rodzaju obliczeniach (a nimi właśnie zapełnione są roczniki statystyczne) statystyk posuwa się o krok dalej, aby ustalić zmienności zjawisk masowych, ich rozwoju bądź dekadencji, tendencji ich przekształceń w czasie. W tym celu zestawia tabele wyników pro­centowych z pewnej ilości lat i rysuje krzywą rozwoju danego zjawiska. Zarówno dla ułatwienia sobie badań, jak też dla celów dydaktycznych tabele procentowe i ich zestawienia wskazujące na rozwój (ściślej: na przeobrażenia w czasie) statystyk sporządza różnego pokroju ryciny i wykresy, np. w postaci kół z sektorami, krzywych rozwojowych itp. Jest to ważny składnik „techniki” statystycznej;

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *